นวดแผนไทยหรือนวดตัว(Thai massage)

   การนวดแบบไทยหรือการนวดแผนโบราณนั้นมีประโยชน์ทางการแพทย์มากกว่าแค่บำบัดอาการปวดเมื่อยเท่านั้น แต่เนื่องจากปัจจุบันวิวัฒนาการทางการแพทย์เจริญก้าวหน้ามากขึ้นทำให้การบำบัดรักษาโรคต่างๆด้วยการนวดแบบสมัยก่อนนั้นกลืนหายไปทำให้ปัจจุบันเราได้ทราบข้อมูลแค่เพียงการนวดใช้รักษาได้เฉพาะอาการปวดเมื่อยซึ่งแท้จริงแล้วการนวดมีประโยชน์มากกว่านั้น

   การนวดแผนโบราณเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ที่มีมาตั้งแต่โบราณเกิดจากสัญชาตญาณของการอยู่รอด เมื่อมีอาการปวดเมื่อยหรือเจ็บป่วยก็มักจะลูบไล้บีบนวดบริเวณดังกล่าวทำให้อาการปวดเมื่อยคลายลงสัญชาตญาณที่ไปจับ สัมผัส ถูหรือกดบริเวณนั้นการกระทำแบบนี้สามารถวิเคราะห์ย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของวิวัฒนาการมนุษย์ไม่เพียงแต่มนุษย์แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะใช้มือหรือเท้านวดเพื่อระงับความเจ็บปวด การนวดในปัจจุบันก็พัฒนามาจากการจดจำและจัดระบบการกระทำและดดท่าทางเหล่านี้ทีแรกก็เป็นไปโดยไม่ได้ตั้งใจต่อมาเริ่มสังเกตเห็นผลของการบีบนวดในบางจุดหรือบางวิธีที่ได้ผลจึงเก็บไว้เป็นประสบการณ์และกลายเป็นความรู้ที่สืบทอดต่อกันมา

   การนวดจึงกลายเป็นศาสตร์แขนงหนึ่งที่มีบทบาทรักษาอาการหรือโรคภัยบางอย่าง การบีบนวดร่างกายนั้นถือว่าช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิตช่วยเปิดเส้นทางของเส้นเลือดที่ตีบตันให้ขยายตัว กล้ามเนื้อมีความยืดหยุ่นทำให้รู้สึกผ่อนคลายสบายตัว

   การนวดยังถือว่าเป็นการรักษาหรือบำบัดแบบโบราณที่อาจเรียกว่าเก่าแก่ที่สุดในโลกก็ว่าได้ ดังนั้นการนวดจึงอาจเรียกได้ว่าเป็นศาสตร์แห่งความผ่อนคลายเนื่องจากปัจจุบันวิธีการนวดมีความหลากหลายมากขึ้นทั้งนวดแบบไทยๆที่เราคุ้นเคยกันดี ไปจนถึงนวดแบบสปาที่มีน้ำหอมระเหย น้ำมันจากธรรมชาติเข้ามามีส่วนประกอบแต่การนวดทุกแบบนั้นก็มีจุดหมายเดียวกันคือเพื่อความผ่อนคลายสบายเนื้อ สบายตัวและรักษาจากอาการเจ็บปวด

   การนวดไม่ใช่เพื่อรักษาความเจ็บป่วยเท่านั้น แต่มีคุณค่าต่อสุขภาพเป็นกระบวนการในการดูแลสุขภาพและรักษาโรค โดยอาศัยการสัมผัสอย่างมีหลักการระหว่างผู้ที่ให้การรักษาซึ่งก็คือหมอนวดกับผู้ป่วยที่รับการรักษา การนวดจะส่งผลโดยตรงทั้งร่างกายและจิตใจกล้ามเนื้อผ่อนคลายรักษาอาการปวดเมื่อยของร่างกาย อาการเคล็ดขัดจนกระทั่งสามารถสดชื่นกระปรี้กระเปร่าจิตใจผ่อนคลายได้เป็นอย่างดีการนวดนั้นมีส่วนสร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลส่งเสริมความสัมพันธ์ภายในครอบครัวและสังคมอีกทางหนึ่ง

   นวดฝ่าเท้า(Foot massage)

   นับเป็นเวลากว่า 3,000 ปีมาแล้วชาวจีนเชื่อว่าฝ่าเท้าเปรียบเสมือนกระจกส่องสุขภาพและปัจจุบันการนวดกดจุดฝ่าเท้า(Reflexology) ได้รับการยอมรับว่าสามารถใช้รักษาหรือร่วมกับการรักษาโรคต่างๆ อย่างได้ผลเพื่อปรับการทำงานของอวัยวะให้สู่สภาพสมดุลตามปกติซึ่งเราสามารถนำไปปฏิบัติได้ด้วยตนเอง

   นอกจากจะนวดกระตุ้นเพื่อรักษาโรคแล้วแม้ว่าคุณจะไม่ได้เจ็บป่วยอะไรถ้าหมั่นนวดกระตุ้นทั่วฝ่าเท้าทั้งสองข้างอยู่เป็นประจำวันละ 10 – 20 นาที ก็จะช่วยทำให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรงมีความต้านทานโรคเพิ่มขึ้นวิธีนวดกดจุดโดยใช้แท่งไม้ วางแท่งไม้ลงตรงบริเวณที่จะนวดกระตุ้นแล้วค่อยๆ ออกแรงกดช้าๆ พอให้รู้สึกเจ็บบริเวณนั้น ค่อยๆ ผ่อนแรงกดแล้วนวดกระตุ้นซ้ำอีก ระยะเวลานวดแต่ละครั้งของการรักษาประมาณ 20 – 30 นาที

   ก่อนการนวดกระตุ้นเพื่อรักษาโรคใดก็ตามจะต้องนวดกระตุ้นพื้นที่สะท้อนของเส้นประสาทช่องท้อง(บริเวณกลางฝ่าเท้า)ก่อนทุกครั้งประมาณ 3 – 5 นาที จะทำให้ระบบประสาทร่างกายผ่อนคลายผลการรักษาดีขึ้น แล้วจึงนวดรักษาจุดอื่นๆ ที่ต้องการโรคที่สามารถรักษาได้ปวดศีรษะ ปวดไหล่ ต้นคอ คัดจมูก นอนไม่หลับ ท้องผูก หอบหืด หลอดเลือดหัวใจตีบตัน ตับอักเสบเรื้อรัง เบาหวาน ไตวายเรื้อรัง ความดันโลหิตสูง ต่ำ หวัด ภูมิแพ้ แผลในกระเพาะอาหาร ศรีษะล้าน อ้วน เครียดวัยหมดประจำเดือน ประจำเดือนผิดปกติ พัฒนาความจำเสริมภูมิต้านทานร่างกายชะลอความแก่

   ข้อควรระวังในการรักษาด้วยวิธีนวดกดจุดฝ่าเท้าให้ร่างกายอยู่ในสภาพผ่อนคลายไม่ตึงเครียดอยู่ในสถานที่อบอุ่นสบาย ล้างมือ ล้างเท้าให้สะอาด ถอดเข็มขัด นาฬิกา แหวน ฯลฯ ไม่ควรนวดในช่วงกินอาหารเสร็จใหม่ๆ ขณะร่างกายกำลังอ่อนเพลียมาก ภายหลังดื่มสุราหรือภายหลังอาบน้ำเสร็จทันทีโรคที่ไม่ควรรักษาด้วยวิธีนวดกดจุดฝ่าเท้าโรคติดเชื้อ ไข้สูง โรคที่ต้องรักษาด้วยการผ่าตัด หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงต่างๆ กระดูกหัก โรคหลอดเลือด หลอดน้ำเหลืองอักเสบหรืออุดตัน

    ความลับของการนวดฝ่าเท้าระบบการทำงานของร่างกายเรานั้นซับซ้อนยิ่งนักแต่ละส่วนของอวัยวะมีกลไกที่เชื่อมโยงกันอย่างน่าอัศจรรย์ ภาวะกดดันในบางจุดบางบริเวณในร่างกายสามารถส่งผลให้เกิดความเจ็บไข้ได้ป่วยไปยังอีกส่วนได้ซึ่งก็แน่นอนว่ามันหมายความว่าถ้าเราไม่ทำการกระตุ้นหรือบำบัดรักษาเพื่อให้เกิดปฏิกิริยาสะท้อนกลับในอีกจุดหนึ่งก็จะสามารถส่งผลดีไปยังส่วนที่มีปัญหาได้สามารถบำบัดโรคและฟื้นฟูสุขภาพได้อีกทางหนึ่ง นอกจากจะมุ่งแต่การรักษาโดยใช้หยูกยาแต่เพียงอย่างเดียวเมื่อการนวดและกดจุดเท้ามีผลสืบเนื่องไปยังอวัยวะภายในจึงได้ ประโยชน์ที่ว่านอกจากจะบำบัดโรคภัยแล้วยังส่งผลถึงเรื่องความสวยความงามได้อีกด้วยเพราะการที่คนเราจะมีผิวดีหรือผมสวยได้ก็ล้วนขึ้นอยู่กับความมีประสิทธิภาพของการทำงานของกลไกภายในเป็นสำคัญ

   นวดน้ำมัน(Oil massage)

   การนวดน้ำมันเป็นการนวดทั้งตัวเริ่มจากการนวดในท่านอนหงายที่ท้องซึ่งถือว่าเป็นการกระตุ้นจุดเริ่มต้นของเส้นต่างๆ จากนั้นก็นวดขาซ้ายเริ่มจากต้นขาลงมาจนฝ่าเท้าลงไปแนวขาด้านนอกสลับไปกับการนวดต้นขาขวาแล้วตามด้วยนวดแนวแขน นวดฝ่ามือ ทำในและนอกแล้วเปลี่ยนเป็นท่านอนคว่ำโดยเริ่มจากนวดเอวและหลัง นวดขาด้านในแล้วจบด้วยท่านั่ง จากนั้นก็นวดแนวบ่า แนวคอ และสิ้นสุดการนวดโดยปกติจะใช้เวลานวดครบหลักสูตรประมาณ 1-2 ชั่วโมง การนวดเสมือนยาอายุวัฒนะเพราะทำให้เพิ่มการไหลเวียนโลหิตทำให้เนื้อเยื่อของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายได้รับสารอาหารและออกซิเจนจากเม็ดเลือดแดงได้ดีขึ้นขณะเดียวกันยังช่วยถ่ายเทของเสียและท็อกซินได้ดี